Adakah koyakan ACL memerlukan pembedahan?
Tidak semestinya. Pilihan bergantung pada kestabilan lutut, pekerjaan dan sukan anda, dan sama ada bahagian lain lutut turut cedera. Sesetengah pesakit memadai dengan fisioterapi. Sesetengah pesakit memilih pembedahan pembinaan semula.
Gejala biasa
- Bunyi "pop" semasa cedera, dan lutut terasa longgar
- Bengkak dalam masa 24 jam
- Lutut tidak dapat digerakkan sepenuhnya
- Rasa kurang selesa semasa berjalan
Bengkak dan sakit mungkin berkurang dengan sendiri, tetapi lutut masih boleh menjadi tidak stabil. Kembali bersukan terlalu awal boleh menyebabkan kerosakan lanjut.
Rawatan tanpa pembedahan
Rawatan ini bergantung pada fisioterapi, biasanya sekurang-kurangnya 3 bulan, dan kadangkala pendakap. Ia mungkin sesuai untuk pesakit yang:
- Mengalami koyakan separa dan lutut masih stabil
- Mengalami koyakan penuh tetapi lutut tidak longgar semasa aktiviti harian, dan tidak bermain sukan yang banyak berpusing atau menukar arah
- Melakukan kerja ringan atau kurang aktif
Sesetengah pesakit masih tercedera semula apabila lutut terasa longgar, dan ini boleh merosakkan meniskus atau rawan.
Bila pembedahan dipertimbangkan
Panduan Amerika menyatakan koyakan penuh biasanya memerlukan pembinaan semula, lebih-lebih lagi bagi pesakit yang aktif. Faktor ini menyokong pembedahan:
- Kerja atau sukan yang melibatkan pusingan, perubahan arah yang kuat atau kerja berat
- Lutut yang terus terasa tidak stabil
- Kecederaan lain dalam lutut, seperti koyakan meniskus atau rawan
Tahap aktiviti lebih penting daripada umur. Pembedahan yang biasa ialah pembinaan semula, iaitu menggantikan ligamen dengan cantuman tendon daripada badan anda atau daripada penderma. Panduan Amerika mencadangkan kira-kira 12 minggu rawatan tanpa pembedahan bagi koyakan tunggal dan, jika sesuai, pembedahan dalam masa 5 bulan.
Risiko pembedahan
Risiko termasuk jangkitan, kekakuan, darah beku, kebas berhampiran luka, sakit semasa melutut, lutut yang kekal tidak stabil, dan tendon lutut putus atau tempurung lutut patah. Cantuman penderma membawa risiko jarang berlaku iaitu penularan virus. Pakar bedah anda boleh menerangkan risiko bagi lutut dan cantuman anda.
Pemulihan
Senaman bermula tidak lama selepas pembedahan. Kebanyakan pesakit dibenarkan kembali bersukan sepenuhnya dalam masa 6 hingga 12 bulan. Ia bergantung pada kekuatan, pergerakan, keseimbangan dan kawalan, bukan pada masa sahaja.
Kanak-kanak dan remaja
Pembedahan boleh menjejaskan plat pertumbuhan, dan menunggu boleh menambah risiko kerosakan lutut. Pakar bedah menerangkan kedua-duanya semasa merancang rawatan.
Bila perlu segera berjumpa doktor
Jumpa doktor segera jika lutut cepat membengkak selepas kecederaan, terkunci, atau tidak dapat menahan berat badan.
Halaman ini memberi maklumat am. Ia tidak boleh mendiagnosis keadaan anda atau menentukan rawatan yang sesuai untuk anda. Dapatkan nasihat doktor berdaftar tentang gejala anda.